Bahçe ve İlham Yazılar

Sigmund Freud Felsefesi Nedir? Gelin Birlikte Keşfedelim Bugün, kafamızda beliren bir soruyla başlıyoruz: Sigmund Freud felsefesi nedir? Hadi, burası İzmir, burada herkes rahat; o yüzden bir parça rahatlık, bir parça da derinlik arayacağız. Freud’u düşününce akla gelen şeylerin başında, “biliçaltı” ve “psikanaliz” geliyor. Ama ben, Freud’u anlamaya çalışırken, bazen kafamda şöyle bir diyalog çalıyor: Ben (iç ses): “Yani, Freud diyor ki, içimizde bir yerlerde bastırılmış duygular var, tamam da, ben her gün İzmir’de sokaklarda gezip, insanları ‘iyi ki bu kadar çok tost var’ diye düşünüyorum. Bu, bastırılmış bir arzu mu?” İçimdeki Freud: “Hayır, dostum. Asıl bastırılan şeyler, sana tostları bu…

Ses Duyan Şizofreni Mıdır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’un karmaşasında yürürken, her gün birçok insanı gözlemliyorum. Sokaklarda, toplu taşımada, ofiste karşımıza çıkan farklı hayatlar, farklı bakış açıları… Bir gün, Taksim’de yürürken, yanımda yürüyen kadının kulağında kulaklık olduğunu fark ettim. Ama bir şey vardı, başını sallarken kendi kendine konuşuyordu. Sadece sesler duyuyor gibi değildi; o sesi duyduğu kadar, dünyaya da kendi tepkilerini veriyordu. Ne oluyor diye düşündüm. Şizofreni nedir? Ses duyan birinin durumu gerçekten sadece bir psikolojik bozukluk mudur? Yoksa bu kişi, toplumsal olarak dışlanmış, görünmeyen bir grubun parçası mı? Bu yazı, ses duyan kişilerin toplumda…

Kuğuların Dişi Var Mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Üzerine Bir Bakış İstanbul’un karmaşasında her gün bir şeyler gözlemliyorum. Kimi zaman metrobüste, kimi zaman sokakta ya da işyerinde… İnsanların davranışları, söyledikleri ya da sadece bakışları, toplumsal cinsiyet ve çeşitlilik üzerine düşündürüyor. Geçen gün, bir arkadaşım bana sormuştu: “Kuğuların dişi var mı?” Bu soru, ilk bakışta masum bir doğa sorusu gibi gelebilir. Ancak, bir an durup düşündüğümde, bu soru aslında çok daha derin bir anlam taşıyor. Kuğuların dişi var mı sorusunu, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden nasıl değerlendirebiliriz? Toplumsal Cinsiyet ve Kuğuların Diyalektiği Hepimiz, küçüklüğümüzden itibaren “erkek” ve…

Q Klavye Düz Çizgi Nasıl Yapılır? Psikolojik Bir Bakış Klavye başında saatlerce vakit geçiren biri olarak, yazarken en küçük hareketlerin bile düşünce sürecini nasıl şekillendirdiğini gözlemlemeyi seviyorum. Bazen bir kelimeyi ya da sembolü doğru yazmak, bilinçli bir çaba kadar bilinçaltı bir etkileşimi de tetikleyebilir. Bugün, çoğu zaman otomatik olarak yaptığımız bir hareketi — Q klavye üzerinde düz çizgi (–) nasıl yapılır? sorusunu psikolojik bir mercekle inceleyeceğiz. Bu, bir yazı yazarken ilk bakışta oldukça basit bir soru gibi görünebilir, ancak bu tür küçük teknik soruların ardında insan zihninin karmaşık süreçlerine dair derin anlamlar bulunabilir. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel, duygusal ve sosyal…

Jöle Saçı Besler Mi? Edebiyat Perspektifinden Derinlemesine Bir İnceleme Bir saçın bakımı, bir insanın iç dünyasıyla ne kadar örtüşebilir? Belki de saçlar, sadece fiziksel bir varlık değil, aynı zamanda ruhun, düşüncelerin ve duyguların bir yansımasıdır. Edebiyat ise kelimelerin gücüyle bir insanın içsel yolculuğunu anlamamıza yardımcı olur. Bir saçın şekil alması, tıpkı bir anlatının nasıl biçim bulduğu gibi, belirli bir sürecin ve zamanın sonucudur. “Jöle saçı besler mi?” sorusu, belki de dış dünyanın iç dünyayı nasıl şekillendirdiğini, bir insanın nasıl görünmek istediğiyle, kim olduğunu nasıl ifade ettiğini sorgulayan bir sorudur. Edebiyatın gücünü düşündüğümüzde, bu soruyu sadece saç ve bakım üzerine değil,…

Futbolda 45 Numara Ne Anlama Gelir? Futbolun sadece bir oyun olmadığını, aynı zamanda bir kültür olduğunu söylemek, belki de klişe bir ifade olacak. Ama içinde barındırdığı derin anlamlar, takım ruhu, başarı ve kayıplar, futbolu her yaştan insan için bir tutku haline getiriyor. Düşünün, bir maç izlerken oyuncuların formalarındaki numaralar ne kadar önemli? Hangi numara kiminle özdeşleşmiş? Ya da bir oyuncunun “45 numara” giyiyor olması, ne gibi bir mesaj veriyor? Hadi gelin, bu numaranın ne anlama geldiğini birlikte keşfedelim. Futbolun büyüsünü oluşturan sadece topun peşinden koşan oyuncular değil, aynı zamanda üzerlerinde taşıdıkları formaların numaraları ve bu numaraların taşıdığı anlamlardır. Peki, “45…

İbret Olsun Ne Demek? Kültürel ve Antropolojik Bir Bakış Bir Antropoloğun Gözüyle: Kültürler ve İbret Anlamı İbret olsun, Türkçe’de sıkça kullanılan ve genellikle bir uyarı ya da ders verme amacı taşıyan bir ifadedir. Ancak bu basit görünümlü ifade, kültürel, toplumsal ve sembolik açıdan oldukça derin bir anlam taşır. İnsanlık tarihi boyunca, farklı kültürler benzer kavramları biçimlendirmiş ve toplumsal yapılarında bu kavramları kullanarak kimliklerini inşa etmişlerdir. Bir antropolog olarak, her dilde ve her kültürde karşılaştığımız bu tür ifadelerin kökenlerine inmek, toplumsal yapıları, ritüelleri ve semboller aracılığıyla toplumların dünyayı nasıl algıladıklarını daha iyi anlamamıza yardımcı olur. Bu yazıda, “ibret olsun” ifadesinin tarihsel…

Giriş — Zamanın ve İbadetin Doğası Bir sabah uyanırsınız, derin bir uykunun ardından gözlerinizi açarken, bir yandan zamanın geçişini hissedersiniz. Aynı şekilde, akşam vakti de yavaşça gelir, fakat o günün hangi saatinde olduğumuzu, ne kadar bir süre kaldığını ve neyi gerçekleştirmemiz gerektiğini bazen unutabiliriz. Zaman, insanlar için bir yargıçtır. Bazen zorunluluklar, bazen de takvimlerimiz belirler ne zaman ne yapacağımızı. Ancak, bir işin doğru bir şekilde yapılabilmesi için “doğru zaman” var mıdır? İnsanlar zamanla ne kadar uyumlu olabilirler? Ya da bir eylemin doğru yapılma koşulu yalnızca zamanla mı belirlenir? Düşünelim, akşam namazını Yatsı vaktine 10 dakika kala kılmak, dini açıdan kabul…

Polis Ev Araması Nasıl Yapılır? Bilimsel Bir Mercekten Bakalım Eskişehir’de yaşayan bir araştırmacı olarak, bazen hukuk ve toplum üzerine düşündüğümde, aklıma gelen sorulardan biri de polis ev araması nasıl yapılır? sorusu oluyor. Gerçekten de, polislerin ev araması yaparken nasıl bir prosedür izlediği, hem hukuki hem de toplumsal açıdan oldukça önemli bir konu. Bununla birlikte, bu sorunun cevabını araştırırken, çok fazla teknik dil ve karmaşık açıklamalar yerine, konuyu herkesin anlayabileceği bir dille, hatta biraz mizahi bir şekilde anlatmayı tercih ediyorum. Hadi gelin, biraz bilimsel bakış açısıyla ama günlük dilde bu süreci adım adım inceleyelim. Polis Ev Araması: Hukuki Zemin ve Şartlar…

Kıbrıs’ta Türk Lirası Geçiyor mu? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Kıbrıs’ta Türk Lirası geçiyor mu? Bu soru aslında bir mühendis gibi düşündüğümde çok basit bir cevap gerektiriyor: Evet, Kıbrıs’ta Türk Lirası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) resmi para birimi olarak kullanılıyor. Ama… Hemen kafamda bir takım başka düşünceler beliriyor. İçimdeki mühendis şu an rahat bir şekilde “evet” derken, içimdeki insan tarafımda biraz karışıklık var. Hadi, bu soruyu hem analitik hem de insani bir bakış açısıyla ele alalım. İçimdeki Mühendis: Yasal Durum ve Ekonomik Gerçekler İçimdeki mühendis, olaylara net bir gözle bakıyor: KKTC’de Türk Lirası resmi para birimi olarak geçiyor. Bunun dışında,…